Araç Değer Kaybı Tazminatı

Araç Değer Kaybı Nedir?

• Çift taraflı olarak gerçekleşen bir trafik kazası sonucunda aracınızın ikinci el piyasa değerlerinde meydana gelen değer düşüklüğünden kaynaklı yaşanan maddi kayıptır. Araçta oluşan hasar her ne kadar iyi onarılmış olsa dahi aracın ikinci el olarak satışında, gündeme gelen TRAMER kayıtları ve yapılan onarımlar nedeniyle aracın değer kaybına uğraması kaçınılmazdır. Bu nedenle meydana gelen bir kaza sonrası aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa değeri arasındaki farka araç değer kaybı denilmektedir. 

• Yargıtay 17. Hukuk Dairesi verdiği bir kararında “Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. Davacı aracındaki değer kaybından davalı sigorta şirketinin de limiti dâhilinde sorumlu tutulması gerekir” kararıyla özellikle kusurlu kaza taraf sigorta şirketleri aleyhine olacak şekilde bir zarar kaleminin talebine yönelik hukuki koruma sağlamıştır.

Değer Kaybı Tazmininden Sorumlu Olanlar Kimlerdir?

• Araç değer kaybını, öncelikle trafik kazasına karışan kusurlu araç sahibi, bu aracın Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta (ZMSS-Trafik Sigorta) poliçesini düzenleyen sigorta şirketi, araç işleteni, aracı kullanan kişi müştereken ve müteselsilen ödemekle yükümlüdürler. 

• Trafik kazasında kusurlu olan taraf, kazanın gerçekleşmesinde herhangi bir kusuru bulunmayan araç sahibinin zararını karşılamakla yükümlüdür. Bu sebeple meydana gelen trafik kazasında kusuru olmamasına rağmen aracında değer kaybı oluşan araç sahibi, kazaya sebep olan kusurlu aracın trafik sigortası poliçesini düzenleyen sigorta şirketine başvurabilir. 

• Kazada kusuru olmayan araç sahiplerinin trafik sigorta poliçesi, kendi araçlarının onarım masraflarını ve diğer araçlara verilen zararları karşılar. Kusuru olmayan, trafik sigortası ile değer kaybı talebinde bulunabilirler.

• Kazada kusurlu olanlar dâhil herhangi bir araç sahibi, kasko sigortası kapsamındaysa ve poliçede değer kaybı talebi hakkı tanınıyorsa, kusurlu olsa bile değer kaybı tazminatı talebinde bulunabilir.

Araç Değer Kaybı Tazminatı Koşulları Nelerdir?

I. Yaşanan trafik kazasında kusurun tamamının (yüzde yüz, % 100 kusur) araç değer kaybı başvurusunda bulunan kişide olmaması gerekmektedir. 

II. Trafik kazası sonucu hasar gören parçaların daha önce herhangi bir hasara uğramamış olması gerekmektedir.

III. Kazaya karışıp hakkında değer kaybı başvurusu yapılan aracın pert olmaması gerekmektedir. 

IV. Değer kaybı tazminatı talebinde bulunabilmek için kaza tarihinden itibaren en fazla 2 yıl içerisinde başvuru yapılması gerekmektedir.

*2021 yılında Trafik Sigortası Genel Şartları kapsamında yapılan değişiklikle araç değer kaybı tazminatı isteyebilmek için aracın 165.000 km’den düşük olması şartı kaldırılmıştır. Böylece her kilometredeki hasar gören araç için araç değer kaybı talep edilebilecektir.

*Mini onarım ile giderilebilen basit kaporta, plastik tampon/parça onarımları, cam, radyo/teyp, lastik, hava yastığı, jant, mekanik, elektrik, elektronik ve döşeme aksamı hasarları değer kaybı teminatı kapsamı dışında kalmaktadır.

*Değer kayıplarına ilişkin taleplerde zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl kazanın meydana geldiği tarihten itibaren 10 yıl içerisinde zamanaşımına uğrar.

Araç Değer Kaybı Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

• Kazalı bir araçta değer kaybı oluşup oluşmadığı veya oluşan değer kaybının hesabı; aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarın nitelik ve niceliği gibi hususlara bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Değer kaybı; bahsedilen kriterler göz önüne alınarak, aracın hasarsız hâliyle ve kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki ikinci el piyasa rayiç değeri ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki hâline göre arasındaki farkın tespit edilmesiyle bulunur.

Araç Değer Kaybı Tazminatı Başvuru Yolları

I.  Sigorta Tahkim Komisyonu’na Başvuru

• Koşullar gerçekleştikten sonra araç değer kaybına ilişkin talepler, önce meydana gelen kazada kusurlu olan araç sahibinin zorunlu trafik sigorta şirketine başvuru yapılmalıdır. Sigorta şirketine başvuru zorunludur. Sigorta şirketinin az ödeme yapması, ödemeyi reddetmesi veya sigorta şirketi 15 gün içerisinde başvurana herhangi bir cevap vermemesi durumunda Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yapabilir. İlgili sigorta şirketi yapılan başvuruya 15 gün içerisinde cevap vermesi gerekmektedir.

• Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru yapabilmek için ilgili başvuru formu eksiksiz doldurularak, gerekli belgelerle birlikte başvuru, internet üzerinden çevrimiçi olarak veya posta yoluyla gerçekleştirilebilir.

• Hakem, Sigortada Tahkime İlişkin Yönetmeliğin 10. Maddesi uyarınca, başvurudaki tüm bilgiler ve deliller değerlendirdikten sonra 4 ay içinde karar vermek zorundadır. Bu nedenle dava yoluna kıyasla yargılama süresi daha azdır. Uyuşmazlık yaşanan bu nevi durumlarda, Sigorta Tahkim Komisyonu aracılığıyla adil bir çözüme kavuşmak mümkün olabilmektedir. 

*Sigortacılık Kanunu’nun 30.maddesinin 12. fıkrasına göre Sigorta Tahkim tarafından verilen ve uyuşmazlık tutarı 5.000.00 TL’ye kadar olan kararlar kesindir. Uyuşmazlık tutarı 5.000,00 TL ve üzerinde olan başvurularda hakem kararının ilgiliye bildirimden itibaren en geç 10 gün içinde Komisyona yapılması gerekmektedir.

II. Araç Değer Kaybı Tazminat Davası

• Koşullar gerçekleştikten sonra araç değer kaybına ilişkin talepler, önce meydana gelen kazada kusurlu olan araç sahibinin zorunlu trafik sigorta şirketine başvuru yapılmalıdır. Sigorta şirketine başvuru zorunludur. Sigorta şirketinin az ödeme yapması, ödemeyi reddetmesi veya sigorta şirketi 15 gün içerisinde başvurana herhangi bir cevap vermemesi durumunda önce arabuluculuk başvurusu yapılmalı, daha sonra mahkemeye dava açılmalıdır. Asliye Ticaret Mahkemelerinde açılacak değer kaybı tazminatı davalarında arabuluculuk sürecinin de tamamlanmış olması gerekmektedir. 

• Trafik kazaları sonucunda aracın kaportasında oluşan hasarlar için değer kaybı talep edilebilir. Far, ayna vb. gibi orijinali ile değiştirilebilen, orijinali ile değiştirildiğinde aracın rayiç bedeline etki etmeyen parçalar için değer kaybı talep edilemez.

*Değer kaybı davalarında arabuluculuk zorunludur ve dava şartıdır. Arabuluculuk süreci tamamlanmadan açılan davalar ret olur. Sigorta Tahkim Komisyonuna yapılan değer kaybı başvurularında başvuru öncesi arabuluculuk sürecinin tamamlanması zorunluluğu yoktur.

*Dava sigorta şirketine karşı açılacaksa görevli mahkeme TTK’nın 4. maddesi uyarınca Asliye Ticaret Mahkemeleridir. Eğer araç sürücüsüne ya da aracın sahibine açılacaksa ve bu kişiler tacir değilse aynı zamanda sigorta şirketi de hasım gösterilmeyecekse davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde açılması gerekir. / 22.12.2023

Av. Emre Can DAĞYIKAN

Kurucu Ortak / Co-Founder

av.emrecandagyikan@favelaw.com.tr

Web Sitemizdeki içerik ve yazıların kopyalanarak veya özetlenerek izinsiz bir şekilde başka web sitelerinde yayınlanması yasaktır. Yayınlanması ve tespit edilmesi halinde hukuki ve cezai işlem yapılacaktır. Web sitemizdeki tüm içerik ve yazıların telif hakkı FAVE HUKUK & DANIŞMANLIK’a aittir.

Araç Değer Kaybı, Araç Değer Düşüklüğü, Araç Değer Kaybı Tazminatı, ZMSS, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, Trafik Sigorta Poliçesi, TRAMER, Sigorta Tahkim Komisyonu, Araç Değer Kaybı Koşulları, Araç Değer Kaybı Tazminat Davası